2012-10-23 12:53:43

Xuất khẩu: 9 tháng nỗ lực lớn - quý IV quyết tâm cao

Xuất khẩu vượt khó đi lên
Với sự bứt lên của tháng 8 rồi tháng 9 tạo nên bức tranh xuất khẩu (XK) 9 tháng đầu năm đạt tổng kim ngạch 83,789 tỷ USD, có những mảng sáng.

XK của khối doanh nghiệp (DN) có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đạt 52,486 tỷ USD 4 tỷ USD, tăng 34,6 % so với cùng kỳ, giữ vững vị thế quan trọng trong cấu thành XK của cả nước. Khối DN trong nước 6 tháng đầu năm XK của Khối này chỉ bằng 91,2% so với 6 tháng đầu năm ngoái, nhưng 9 tháng đã xấp xỉ cùng kỳ năm ngoái với tỷ lệ 99,4%, chứng tỏ sự suy giảm của Khối này đã chững lại.

So với 8 tháng đã có thêm 5 hàng gia nhập TOP từ 1 tỷ USD trở lên gồm: nhân điều, sắn và các sản phẩm từ sắn, túi sách - va li - mũ - ô dù, sản phẩm từ sắt thép, máy ảnh - máy quay phim - linh kiện, nâng số mặt hàng nằm trong TOP này lên con số 21. Những mặt hàng nói trên đều là những tên tuổi có năng lực tiềm tàng về sản xuất và XK .

Phân bón các loại tuy XK còn khiêm tốn, nhưng đã có tín hiệu mới. Do nằm gần vùng tiêu thụ phân bón lớn như Thái Lan, Campuchia, Philippines, Myanmar... nên sản phẩm phân bón của Việt Nam có lợi thế cạnh tranh so với các sản phẩm cùng chủng loại của các nước khu vực lân cận.

Tiếp nối đà tăng cuối quý II, việc XK, cá tra trong 2 tháng 7 và 8 đã tăng trưởng mạnh tại hầu hết các thị trường lớn như Mỹ, ASEAN, Trung Quốc. Theo lệ thường, quý III là thời gian các nhà NK tăng cường mua cá tra để phục vụ cho các dịp lễ tết cuối năm và ngày nghỉ nên XK cá tra cả quý III sẽ đạt cao nhất. Ngoài ra cá ngừ, cá biển, cua, ghẹ và giáp xác cũng khởi sắc. XK cá ngừ 7 tháng lên 343,3 triệu USD, tăng 48,2% so với cùng kỳ năm ngoái, vừa do đánh bắt trong nước vừa do NK cá ngừ nguyên liệu về chế biến. Hiện Mỹ vẫn là thị trường NK cá ngừ lớn nhất của Việt Nam.

Gạo đạt yêu cầu về lượng, nhưng do giá XK thế giới thời gian qua giảm nên kim ngạch chỉ bằng 96,8% cùng kỳ năm ngoái. Tuy nhiên, do tình trạng khô hạn xảy ra gần như khắp thế giới, nhiều quốc gia sẽ hạn chế XK gạo, khả năng giá lương thực sẽ tăng mạnh từ nay cho đến đầu năm sau. Do đó việc thực hiện chủ trương thu mua tạm trữ gạo, cơ cấu lại các đầu mối XK, tình hình XK gạo thời gian tới sẽ được cải thiện.

Nhập khẩu khiêm tốn
Tổng kim ngạch NK 9 tháng đầu năm là 83,755 tỷ USD, tăng 6,6% so với cùng kỳ năm 2011. Mức độ NK của nhóm doanh nghiệp 100% vốn trong nước chỉ bằng 91,8% so với cùng kỳ năm ngoái và của khối FDI, tăng 24,8%.

Nhóm nguyên, nhiên, vật liệu cần NK tăng 10%, báo hiệu rằng các DN đã khôi phục sản xuất, việc NK nguyên vật liệu đầu vào đã ấm lên. Nhóm hàng NK cần kiểm soát chỉ bằng 62,5% so với cùng kỳ năm, ngoái và nhóm hạn chế NK chỉ bằng 93,2% cùng kỳ năm 2011 là bằng chứng về viẹc tiết giảm mua sắm, chi dùng hàng ngoại nhập. Ô tô nguyên chiếc dưới 9 chỗ ngồi chỉ bằng 28,7% cùng kỳ năm ngoái. Tỷ lệ đó của mặt hàng xe máy nguyên chiếc là 62,5%.

Xuất siêu chút đỉnh
Do diễn biến của XK và NK như vậy, nên đã xuất siêu 34 triệu USD và tỷ lệ xuất siêu là 0,04%, trong khi 9 tháng năm 2011 nhập siêu là 8,112 tỷ USD với tỷ lệ 11,51%.

Hiện hữu khó khăn
Các DN ngành dệt may, đặc biệt là những đơn vị vừa và nhỏ rất thiếu đơn hàng, dẫn tới thu nhập sụt giảm khiến người lao động thường bỏ việc làm. Bên cạnh đó, các DN XK cũng lo lắng khi chính sách ân hạn thuế 275 ngày đối với nguyên liệu nhập khẩu có thể bị hủy bỏ sẽ làm cho việc duy trì sản xuất càng trở nên khó khăn hơn trong khi một vài tháng tới thị trường tiêu dùng hàng dệt may thế giới chưa có dấu hiệu phục hồi.

Ngành giấy phải đối mặt với nhiều khó khăn do giá một số loại vật tư, nhiên liệu, nguyên liệu đầu vào biến động tăng và phải cạnh tranh gay gắt với sản phẩm giấy nhập khẩu. Đồng thời đã có những cáo buộc của ngành sản xuất giấy Mỹ cho rằng các sản phẩm giấy XK của Việt Nam không hoàn toàn có xuất xứ từ Việt Nam, mà nó được chuyển tải từ các quốc gia bị áp thuế chống bán phá giá sang Việt Nam (trong trường hợp này là Trung Quốc) nên nguy cơ Việt Nam bị kiện chống lẩn tránh thuế chống bán phá giá là tương đối cao.

Nhật Bản thông báo gỡ bỏ việc kiểm tra chất Ethoxyquin với 30% các lô hàng tôm nhập khẩu từ nước ta. Tuy nhiên, họ vẫn thực hiện việc kiểm tra dạng giám sát và giữ nguyên mức giới hạn cho phép là 0,01ppm đối với các lô tôm nhập khẩu từ Việt Nam. Việc đó sẽ tiếp tục là trở ngại lớn đối với sản phẩm tôm của nước ta.

Giải pháp cho quý cuối cùng
Để hoàn thành kế hoạch XK năm 2012 (109,5 tỷ USD), quý IV phải XK bình quân 8,35 tỷ USD/tháng. Chỉ cần giữ nhịp như tháng 3 qua, việc hoàn thành vượt mức mục tiêu nói trên là chắc chắn. Song mong muốn còn hơn thế, bởi sự gia tăng của XK trong thời khắc khó khăn này sẽ tạo ra sung lực kép cho sự tăng trưởng của nền kinh tế. Tuy nhiên trong tình hình kinh tế thế giới chậm được cải thiện, rào càn đang nhấp nhô đó đây, trong nước hiện hữu những khúc mắc chưa được khắc phục ... Hơn lúc nào hêt cần quyết liệt, hợp lực điều hành, tháo gỡ khó khăn cho sản xuất, kinh doanh cùng nỗ lực của DN. Theo đó, cần tập trung:

- Tận dụng các cơ hội do các hiệp định thương mại tự do (AFTA) đã ký với các nước, chủ động ngăn ngừa, giải toả các rào cản.
- Đẩy mạnh xúc tiến thương mại (XTTM ) với hai điểm nhấn là Chương trình XTTM quốc gia và Chương trình thương hiệu quốc gia
- Tổ chức cập nhật, đồng bộ việc cập nhật thông tin, dự báo thị trường; kịp thời phát hiện các thay đổi về chính sách, cơ chế, hàng rào kiểm soát hàng NK hoặc những thông tin bất lợi đối với việc XK của Việt Nam.
- Triển khai các quyết sách về tín dụng đầu tư và tín dụng, bảo lãnh tín dụng cho các DN, nhất là các DN nhỏ và vừa.
- Triển khai mạnh bảo hiểm tín dụng XK và điều chỉnh linh hoạt thuế suất thuế XK, thuế NK.
- Hạn chế sử dụng hàng hoá, vật tư NK, tăng tỷ lệ sử dụng hàng tiêu dùng sản xuất trong nước ./.