2015-08-19 12:48:21

Kết hợp kinh tế với quốc phòng: Một trong những nội dung chỉ đạo trọng yếu của Bộ Tổng Tham mưu trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay

Ngày nay, trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, một trong những chức năng cơ bản của BTTM là cơ quan tham mưu chiến lược về quân sự, quốc phòng, nhằm giúp Đảng, Nhà nước, Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng đề ra những những đường lối, chủ trương, chính sách và hoạch định các kế hoạch chiến lược quân sự, quốc phòng… Trong đó có kết hợp phát triển kinh tế - xã hội (KTXH) với quốc phòng - an ninh (QPAN) và QPAN với kinh tế, đối ngoại.


Bộ Tổng Tham mưu (BTTM) thành lập ngày 7/9/1945, được Chủ tịch Hồ Chí Minh giao nhiệm vụ: “Tổ chức huấn luyện quân đội cho giỏi; tổ chức nắm địch, nắm ta rõ ràng; bày mưu kế khôn khéo; chỉ huy thông suốt, bí mật, nhanh chóng, kịp thời, chính xác để đánh thắng mọi kẻ thù, bảo vệ thành quả cách mạng”. Thực hiện lời dạy của Bác, 70 năm qua, cán bộ, công nhân viên, chiến sĩ, các thế hệ của BTTM đã nỗ lực phấn đấu hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, được Đảng, Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý: Huân chương Sao vàng, Huân chương Hồ Chí Minh, Huân chương Quân công…

Quán triệt Nghị quyết Đại hội XI của Đảng: “kết hợp chặt chẽ kinh tế, quốc phòng với an ninh; quốc phòng, an ninh với kinh tế trong từng chiến lược quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội; chú trọng vùng sâu, vùng xa, biên giới, biển đảo” và nghị quyết 520-NQ-QUTW của Quân ủy Trung ương về “Lãnh đạo nhiệm vụ sản xuất, xây dựng kinh tế kết hợp quốc phòng của Quân đội đến năm 2020”, căn cứ vào vai trò, chức năng, nhiệm vụ được giao, BTTM đã và đang tập trung giúp Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng chỉ đạo:

Thứ nhất, chỉ đạo định hướng xây dựng các khu kinh tế - quốc phòng (KTQP) đến năm 2020, tầm nhìn năm 2025. Cho đến nay, chúng ta đã có 23 khu KTQP, sau 30 năm ra đời của khu KTQP đầu tiên (theo Quyết định số 68/CT-HĐBT, ngày 20/2/1985 của Hội đồng Bộ trưởng, nay là Chính phủ) và hơn 16 năm các khu KTQP được nhân rộng (theo Quyết định số 150/ ĐUQSTW ngày 01/8/1998 của Đảng uỷ Quân sự Trung ương và Quyết định số 135/1998/QĐ-TTg ngày 31/7/1998 của Thủ tướng Chính phủ). Các khu KTQP đã khẳng định được vị trí, vai trò và tầm quan trọng trong quá trình thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, hình thành thế bố trí chiến lược mới trên các địa bàn chiến lược trọng và đang phát huy hiệu quả to lớn cả về kTXH và QPAN, được Đảng, Nhà nước, cấp ủy, chính quyền các địa phương và nhân dân đánh giá cao, thực sự  trở thành nhân tố không thể thiếu trong công cuộc xóa đói, giảm nghèo, phát triển KTXH gắn với tăng cường QPAN của đất nước. Bộ Quốc phòng đã trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt “Quy hoạch xây dựng và phát triển các khu KTQP đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2025”. Theo Quyết định số 1391/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, BTTM đã chỉ đạo các cơ quan chức năng cấp chiến lược, các quân khu và Quân chủng Hải quân quán triệt và thực hiện những nội dung cơ bản trong quá trình thực hiện “Quy hoạch xây dựng và phát triển các khu KTQP đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2025”. Cụ thể là, thực hiện tốt các giải pháp về tổ chức quản lý và thực hiện quy hoạch các khu KTQP đã phê duyệt; thẩm định, phê duyệt các dự án xây dựng khu KTQP theo phân cấp, yêu cầu các cơ quan và cấp trên chủ đầu tư quán triệt và thực hiện nghiêm các quy định, hướng dẫn của Nhà nước và Bộ Quốc phòng; xây dựng điển hình quy mô cấp thôn, xã trong khu KTQP để rút kinh nghiệm và nhân rộng; thực hiện tốt chính sách ổn định dân cư và xây dựng cơ sở hạ tầng, giúp nhân dân ổn định cuộc sống, bảo vệ môi trường sinh thái trên địa bàn Vùng dự án. 

Thứ hai, chỉ đạo đẩy mạnh đổi mới, sắp xếp và phát triển (DNQĐ). Thực hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước, thời gian qua, BTTM đã tham mưu cho Quân ủy Trung  ương, Bộ Quốc phòng lãnh đạo, chỉ đạo đổi mới, sắp xếp, phát triển và nâng cao hiệu quả hoạt động của các DNQĐ bằng những biện pháp phù hợp với đặc thù của quân đội và thu được nhiều kết quả tích cực. Từ năm 2010 đến nay, do tác động tiêu cực của cuộc khủng hoảng tài chính, kinh tế thế giới và những khó khăn của nền kinh tế trong nước, đã có trên 150.000 doanh nghiệp phải ngừng hoạt động hoặc phá sản, nhưng các DNQĐ vẫn đứng vững, hoạt động sản xuất kinh doanh (SXKD) theo đúng pháp luật, nhiều doanh nghiệp có tốc độ tăng trưởng cao, bước đầu xây dựng được thương hiệu mà quân đội có tiềm năng, như viễn thông, bay dịch vụ, dịch vụ ngân hàng, dịch vụ cảng biển, đóng tàu, xây dựng, khai thác khoáng sản. Các DNQĐ đứng chân trên các địa bàn chiến lược đã kết hợp chặt chẽ giữa quốc phòng với kinh tế, kinh tế với quốc phòng, góp phần quan trọng vào ổn định, phát triển KTXH, phân bố lại cơ cấu kinh tế, dân cư, xóa đói giảm nghèo, tăng cường QPAN trên địa bàn. Có thể khẳng định, theo chỉ thị của Bộ Tổng Tham mưu, việc thực hiện đổi mới, sắp xếp hoạt động của DNQĐ, bước đầu đã cơ bản đạt mục tiêu yêu cầu đề ra. 



Luyện tập bắn súng AK của sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp Tổng công ty 319.   Ảnh: Thanh Phong

Phát huy kết quả đã đạt được và để tiếp tục thực hiện đổi mới, sắp xếp  và phát triển các DNQĐ, Bộ Quốc phòng đã trình Thủ tướng Đề án Sắp xếp, đổi mới doanh nghiệp 100% vốn Nhà nước thuộc Bộ Quốc phòng. Ngày 08/10/2013, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Đề án này theo văn bản số 1604/TTgĐMDN. Theo quyết định của Thủ tướng, BTTM tiếp tục chỉ đạo và có văn bản hướng dẫn các DNQĐ thực hiện với những nội dung chủ yếu. Đấy là, tiếp tục quán triệt sâu sắc và triển khai có hiệu quả các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, Chính phủ, nhất là định hướng của Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng về đổi mới, sắp xếp và phát triển các DNQĐ. Trong đó cần xác định, việc đổi mới, sắp xếp và phát triển DNQĐ phải được thực hiện đúng pháp luật; có chiến lược, bước đi phù hợp, lấy hiệu quả kinh tế làm mục tiêu, không thuần túy chạy theo quy mô, hình thức; sắp xếp DNQĐ phải hợp lý, tạo sự kết hợp khoa học giữa tổ chức doanh nghiệp với tổ chức lực lượng để các doanh nghiệp sẵn sàng đáp ứng nhiệm vụ khi có tình huống xảy ra. Bám sát định hướng Nghị quyết 06-NQ/TW, ngày 16/7/2011 của Bộ Chính trị về “Xây dựng và phát triển công nghiệp quốc phòng đến năm 2020 và những năm tiếp theo”, các đề án, chương trình phát triển DNQĐ đã được phê duyệt, các DNQĐ cần đổi mới, sắp xếp theo lộ trình đã xác định, xây dựng kế hoạch phát triển theo vùng và nhóm ngành, như đóng tàu, sửa chữa vũ khí, trang bị kỹ thuật, cơ khí - chế tạo máy, vật liệu nổ - hóa chất, điện - điện tử, thông tin - viễn thông, dệt may, trang thiết bị ngành hậu cần; hình thành các tổ hợp công ty mẹ - công ty con, trong đó công ty mẹ là công ty TNHH MTV do Nhà nước làm chủ sở hữu, đồng thời đa dạng hóa hình thức công ty con. Quá trình tổ chức sắp xếp DNQĐ phải đảm bảo hoạt động SXKD ổn định, tập trung nguồn lực cho phát triển ngành nghề truyền thống, mũi nhọn; kiên quyết tổ chức, sắp xếp lại các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xây dựng để khắc phục tình trạng manh mún, nhỏ lẻ, kém hiệu quả, bảo đảm sau tổ chức, sắp xếp phải nâng cao khả năng cạnh tranh và hiệu quả kinh tế. Các DNQĐ phải tích cực, chủ động đẩy mạnh phát triển sản xuất, nâng cao hiệu quả SXKD; phát huy tính chủ  động sáng tạo và tiềm năng, lợi thế về tổ chức, kinh nghiệm, trang thiết bị… để nâng cao hiệu quả SXKD, gắn với hội nhập kinh tế quốc tế. Định rõ chiến lược phát triển của các DNQĐ, gắn chặt với thực hiện nhiệm vụ quân sự, quốc phòng. Trong quá trình tái cơ cấu, các DNQĐ cần quán triệt sâu sắc quan điểm gắn hiệu quả kinh tế với nhiệm vụ quân sự, quốc phòng, định hướng rõ chiến lược các lĩnh vực, ngành nghề có thế mạnh, kiên quyết thoái vốn đầu tư khỏi những lĩnh vực, ngành nghề kinh doanh kém hiệu quả. Các DNQĐ phải chủ động trong phương án tổ chức biên chế, xác định diện bố trí (sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công chức quốc phòng, hạ sĩ quan, binh sĩ, lao động hợp đồng) phù hợp với tình hình cụ thể, trên cơ sở lấy hiệu quả SXKD là chính. Cùng với đó, tăng cường công tác quản lý doanh nghiệp, có giải pháp đồng bộ, thực hiện bảo toàn và phát triển vốn nhà nước tại các doanh nghiệp; duy trì nghiêm chế độ kiểm tra, giám sát và định kỳ đánh giá hoạt động của doanh nghiệp; đồng thời, làm rõ vai trò quản lý Nhà nước trong các DNQĐ, nhất là việc thực hiện các quyền, nghĩa vụ của chủ sở hữu. 

Thứ ba, chỉ đạo quân đội tích cực tham gia phát triển kinh tế biển gắn với nâng cao khả năng quản lý, bảo vệ chủ quyền biển, đảo. Nhận thức sâu sắc hoạt động KTQP trên biển của quân đội là một bộ phận không thể tách rời của Chiến lược Biển Việt Nam. Để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ biển, đảo của Tổ quốc trong tình hình mới, hiện nay BTTM đã và đang chỉ đạo, điều hành chặt chẽ việc xây dựng các dự án, quy hoạch, kế hoạch thăm dò, khai thác kinh tế biển, đảo, gắn liền với bảo vệ biển, đảo. Tất cả những vấn đề đó đều được tính toán, dự báo kịp thời và đầy đủ. Việc dân sự hóa trên các vùng biển, đảo phải gắn kết với quy hoạch, kế hoạch phát triển KTXH đảm bảo tăng cường sức mạnh QPAN. Chỉ thị của BTTM cũng nêu rõ, thực hiện tốt nhiệm vụ này cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành, các địa phương từ khâu khảo sát, đánh giá đến xây dựng; từ đó xác định mục tiêu, phương hướng phát triển KTQP và định ra các chính sách, giải pháp sao cho phù hợp. Cùng với quá trình dân sự hóa ở các vùng biển, đảo, việc bảo vệ chủ quyền biển, đảo và duy trì lợi ích quốc gia trên biển giai đoạn hiện nay cần kết hợp chặt chẽ hơn nữa giữa phát triển kinh tế biển với tăng cường sức mạnh quốc phòng. Việc quy hoạch xây dựng các Khu KTQP ở các khu vực ven biển và các đảo phải tuân thủ các yêu cầu đặt ra trong kế hoạch tổng thể của khu vực phòng thủ địa phương, phải mang tính hệ thống, bảo đảm sự liên kết chặt chẽ giữa biển, đảo với đất liền; kết hợp chặt chẽ giữa thế trận “tĩnh” của đảo và bờ với thế “động” của lực lượng tác chiến cơ động trên biển tạo nên thế trận quốc phòng toàn dân trên biển - đảo - bờ liên hoàn, vững chắc.

Cùng với đó, BTTM chỉ thị cho các lực lượng quân đội theo nhiệm vụ đa được phân công, cần chủ động xây dựng kế hoạch tham gia xây dựng phát triển kinh tế biển, tập trung chủ yếu vào các ngành nghề có hiệu quả, mang tính lưỡng dụng, phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của quân đội, gắn với bảo đảm QPAN trên biển. Quân chủng Hải quân cần phát huy hơn nữa vai trò nòng cốt của các DNQĐ thuộc quyền quản lý của mình, triển khai thực hiện tốt các dự án khai thác, nuôi trồng thủy sản ở những vùng biển, đảo xa bờ, tổ chức dịch vụ hậu cần nghề cá, cứu hộ, cứu nạn trên biển… làm chỗ dựa cho ngư dân và ngành kinh tế biển hoạt động.

Thứ tư, chỉ đạo tăng cường hoạt động kinh tế đối ngoại, xúc tiến thương mại và đầu tư, đẩy mạnh hội nhập kinh tế quốc tế, tập trung vào những lĩnh vực mà DNQĐ có thế mạnh. Đứng trước quá trình phát triển tất yếu, khách quan của hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay, đường lối kinh tế của Đảng thể hiện tư tưởng quyết tâm hội nhập kinh tế quốc tế để phát triển nhanh, có hiệu quả và bền vững; đồng thời, trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế phải bảo đảm tăng cường tiềm lực an ninh, quốc phòng, bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc. Đây là hai mặt của một quá trình, hai mặt này có quan hệ hữu cơ với nhau, cái này làm tiền đề cho cái kia tồn tại, phát triển và ngược lại. Nhằm góp phần thực hiện thắng lợi đường lối kinh tế của Đảng trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế, BTTM chỉ thị cho các cơ quan chức năng rà soát, nghiên cứu, hoàn thiện các cơ chế, chính sách chỉ đạo, định hướng hoạt động đối ngoại của các DNQĐ. Đồng thời, tham mưu cho Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng chủ động mở rộng quan hệ thương mại quân sự, xây dựng và triển khai thực hiện kế hoạch kết hợp hoạt động đối ngoại quốc phòng với hoạt động kinh tế đối ngoại theo định hướng của Đảng và Nhà nước. Cùng với đó, BTTM còn tạo điều kiện và giúp đỡ các DNQĐ trong việc lựa chọn những đối tác phù hợp, tích cực hợp tác, mở rộng liên doanh, liên kết với các doanh nghiệp, tổ chức trong và ngoài nước; coi trọng các hoạt động ma-két-tinh, quảng bá thương hiệu, phát triển thị trường… nhằm nâng cao hiệu quả SXKD và đáp ứng tốt hơn cho nhiệm vụ QPAN; và huấn thị, trong quá trình thực hiện, các DNQP phải tuân thủ đúng pháp luật của Nhà nước, quy định của Bộ Quốc phòng, giữ vững nguyên tắc bảo đảm an ninh chính trị nội bộ, an ninh quốc gia, bảo vệ lợi ích dân tộc./.

Thiếu tướng Trần Trung Tín - Cục trưởng Cục Kinh tế/Bộ Quốc phòng